ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GENEL KURUL KARARLARININ İPTALİ
Dr. Soner ALTAŞ
12 Ekim 2023
Organize Sanayi Bölgesinde Genel Kurula Geçiş Süreci
Organize sanayi bölgelerinde yasal olarak bulunması zorunlu olan organlardan birisi genel kuruldur.
Müteşebbis heyetin yerini alan ve yasadaki tabiriyle “işletme aşamasında” ortaya çıkan genel kurulun oluşum süreci OSB’nin onaylı parselasyon planında yer alan sanayi parselleri ile hizmet ve destek alanındaki toplam parsellerin 1/2’sinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı alması hâlinde başlar.
Yapılacak olan ilk genel kurulda müteşebbis heyetin devamına karar verilmesi halinde dört yılda bir seçimli; müteşebbis heyete son verilmesi halinde ise yılda bir mali, dört yılda bir seçimli genel kurul yapılır.
OSB Genel Kurul Toplantı Türleri
- OSB’lerde genel kurul, olağan ve olağanüstü olmak üzere iki şekilde toplanmaktadır.
- Olağan genel kurul toplantısı, her yılın ilk altı ayı içinde yapılır.
- Olağanüstü genel kurul, ise OSB işlerinin, kanun, yönetmelik, kuruluş protokolü ve ana sözleşme hükümlerinin gerektirdiği durumlarda çağrı ile toplanır.
OSB Genel Kurul Karar Yetersayıları
Genel kurul toplantıları yapı kullanma izni almış olan katılımcıların katılımı ile gerçekleştirilir. Genel kurul toplantısında kararlar, toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile alınır.
OSB Genel Kurul Kararlarının İptali
OSB genel kurulu tarafından alınan kararlar OSB’deki bütün katılımcılar hakkında geçerli ve bağlayıcı olur. Ancak, genel kurulca alınan kararlar her zaman ilgili tarafların menfaatlerine uygun düşmeyebilir. Genel kurul kararı hukuki işlem niteliğinde olduğundan yargı yoluna açıktır.
Bu çerçevede, OSB genel kurul kararlarının bazı koşulların varlığında iptali dava konusu edilebilir.
Toplantı türü ister olağan isterse olağanüstü olsun, OSB genel kurulu tarafından alınan kararların iptaline dair hususlar aşağıda ele alınmıştır.
1.Genel Kurul Kararlarının İptal Sebepleri
OSB Uygulama Yönetmeliğinin 22’nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca genel kurul kararları aleyhine iptal davası açılmasının sebepleri, alınan genel kurul kararlarının “kanun, yönetmelik, kuruluş protokolü ve ana sözleşmede belirtilen hususlar ve iyi niyet esaslarına aykırı” olma iddiasıdır.
2.İptal Davası Açabilecek Kişiler
OSB genel kurul kararları aleyhine iptal davası açabilecek kişilere, OSB Uygulama Yönetmeliğinin 22’nci maddesinin birinci fıkrasında yer verilmiştir. Anılan fıkraya göre;
OSB katılımcıları,
Yönetim kurulu,
Yönetim ve denetim kurulu üyelerinden herhangi birisi
genel kurul kararları aleyhine iptal davası açabilirler.
2.a. OSB Katılımcıları
Katılımcıların iptal davası açma haklarını, katılımcının genel kurul toplantısına katılıp katılmamasına göre, ikiye ayırmak mümkündür.
Birincisi, toplantıya katılan katılımcıların iptal davası hakkına ilişkindir. Toplantıda asaleten yahut temsilci vasıtasıyla hazır bulunan katılımcının genel kurul kararı aleyhine iptal davası açabilmesi için, kendisinin yahut temsilcisinin genel kurul kararına “muhalif kalması” bir diğer deyişle “olumsuz oy vermiş olması” ve de “bu muhalefetini toplantı tutanağına geçirtmesi” zorunludur. Yoksa, toplantıda hazır bulunmak tek başına iptal davası açma hakkı vermez.
Katılımcılara tanınan iptal davası açma hakkının ikincisi ise, genel kurul toplantısına katılsın veya katılmasın, OSB’deki bütün katılımcılara tanınmıştır. Buna göre, toplantıda –asaleten veya temsilci vasıtasıyla- hazır bulunsun veya bulunmasın, olumsuz oy kullanmış olsun ya da olmasın, her bir katılımcı;
Çağrının usulü dairesinde yapılmaması,
Gündemin gereği gibi ilân veya tebliğ edilmemesi,
Genel kurulda oy kullanmasına haksız olarak izin verilmemesi
hallerinden herhangi birisinin yahut birden fazlasının meydana gelmesi ve özellikle bu aykırılığın ya da aykırılıkların genel kurul kararının alınmasında etkili olması halinde iptal davası açabilir.
Bu yönüyle, gündemde olmayan bir hususun, OSB genel kurulu tarafından görüşülerek karara bağlanması durumunda, kendilerine usulüne uygun çağrı yapıldığı halde gelmeyen katılımcılar dahi, gündem dışı alınan bu kararın iptali için dava açabilirler.
Bununla birlikte, Yargının bu hususa dava açma hakkı yönünden dikkat ettiğini ve bu sebebe dayalı olarak açılan davalarda genel kurulca alınan kararların, kanuna, anasözleşme hükümlerine ve dürüstlük kurallarına aykırılığı ispat edilmedikçe, genel kurul kararlarının iptal edilemeyeceğine karar verebildiğini belirtmeliyiz.
2.b. Yönetim Kurulu
OSB yönetim kuruluna tanınan iptal davası açma hakkı, kurul olarak kullanılacak bir haktır. Zorunlu olmamakla birlikte, anılan hakkın kullanımında, yönetim kurulunun bu konuya ilişkin bir toplantı yapması ve genel kurul kararının iptali için dava açılması yönünde yazılı bir karar almasının uygun olacaktır.
2.c. Yönetim ve Denetim Kurulu Üyeleri
Yönetim kuruluna kurul olarak tanınan hakkın yanında, Yönetmelik “genel kurul kararının yerine getirilmesinin şahsi sorumluluklarını gerektirmesi halinde”, yönetim kurulu ve denetim kurulu üyelerinden her birinin de iptal davası açabilmesine imkan tanımıştır.
Burada, dikkat edilecek husus, genel kurul kararının ifasının üyenin ya da üyelerin “şahsi sorumluluklarını” doğurup doğurmadığının ortaya konulmasıdır.
Şahsi (kişisel) sorumluluk doğmuyor ise, yönetim ve denetim kurulu üyesinin iptal davası açma hakkı da doğmaz. Yönetim ve denetim kurulu üyelerinin bireysel olarak açacakları iptal davası için, yönetim veya denetim kurulunun karar almasına gerek yoktur.
3.İptal Davasının Konusu ve Süresi
- OSB genel kurulu kararları aleyhine iptal davası açabilmek için, her şeyden önce genel kurul tarafından alınmış bir kararın bulunması gerekir. Genel kurulca herhangi bir karar alınmamışsa, iptal davası da söz konusu olmaz.
- Genel kurulca alınan kararın, kanun, yönetmelik, kurulu protokolü ve anasözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olması gerekir.
- Dava açmaya hakkı olanlar, genel kurul toplantısını değil, sadece ilgili genel kurul kararının iptalini isteyebilirler. Diğer bir deyişle, genel kurulda alınan bir karar için, genel kurulun, dolayısıyla alınan bütün kararlarının iptalini istemek mümkün değildir.
- İptal davasında dikkat edilmesi gereken en önemli hususlardan birisi de dava açma süresine ilişkindir. İptal davası için, genel kurul kararının alındığı toplantı tarihinden itibaren üç ay içinde OSB’nin bulunduğu yerdeki ilgili mahkemeye başvurulması gerekir. Üç aylık süre, hak düşürücü süredir. Bu sürenin geçirilmiş olması durumunda, dava açma hakkı ortadan kalkar.