Organize Sanayi Bölgelerinde Kamulaştırma ve Kamu Arazilerinin Edinimi
OSB’lerde kamulaştırma işlemleri, hem kuruluş aşamasında hem de genişleme alanında söz konusu olmaktadır.
Kamu Yararı Kararı
Kamulaştırmaya ilişkin kamu yararı kararı, Organize Sanayi Bölgesi tüzel kişiliğinin kazanılması veya ilave alan yer seçimi talebinin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından onaylanmasının ardından alınır. Söz konusu kamulaştırma işlemi için, kadastro müdürlüğü tarafından onaylı kadastral pafta ile organize sanayi bölgesi sınırları içindeki parsellerin durumunu gösteren parsel listesi düzenlenir. Bu liste, organize sanayi bölgesi yönetim kurulunun başvurusu üzerine Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na sunulur. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, kamulaştırmanın bölgeyi ya da bu bölgedeki etapları kapsayıp kapsamayacağına karar verir.
Kamulaştırma İşlemlerini Kim Yapar?
Organize sanayi bölgesi, kamulaştırma işlemlerini Valilik, İl Özel İdaresi, Belediye ya da Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı aracılığıyla gerçekleştirebilir. Kamulaştırma sürecinde organize sanayi bölgesi adına işlem yapacak idare, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na uygun olarak kıymet takdiri ve uzlaşma komisyonları oluşturur. Bu komisyonlarda organize sanayi bölgesinden en az bir üyenin bulunması istenr. Eğer belirlenen süre içerisinde organize sanayi bölgesi tarafından görevlendirme yapılmazsa, komisyon üyeleri tamamen ilgili idare tarafından kendi bünyesinden seçilir.
Kamulaştırma Masraflarını Kim Öder?
Kamulaştırma süreci sırasında ortaya çıkan masraflar ve arazi bedelinin ödenmesi yükümlülüğü, organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğine aittir. Dolayısıyla, bu masraflar ve bedel, organize sanayi bölgesi tarafından karşılanır.
Kamulaştırma İşlemleri Hangi Düzenlemeye Tabidir?
Kamulaştırma işlemleri, 2942 sayılı Kanun hükümleri doğrultusunda gerçekleştirilir. Bu kanun, kamulaştırma işlemlerinin esaslarını belirleyen temel düzenlemeleri içerir.
Hazineye Ait Arsaların Kamulaştırılması
Organize sanayi bölgesi alanı içinde Hazine’ye veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait araziler bulunduğunda, bu araziler talep edilmesi durumunda ve başka bir hukuki engel bulunmadığı takdirde, belirli illerde bedelsiz olarak devredilebilir. Diğer illerde ise söz konusu araziler, 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 63. maddesinde belirtilen değer üzerinden peşin ya da taksitle satılır.
Özel Mülkiyetteki Arsaları Rızaen Satın Alma veya Kamulaştırma
Eğer seçilen alanda özel mülkiyetteki araziler bulunuyorsa, bu araziler, rızaen satın alma ya da kamulaştırma yoluyla edinilir. Bu arazilerle ilgili işlemler de yine 2942 sayılı Kanun’a göre yapılır. Eğer parsel sahipleri, noter tasdikli taahhütname vererek belirli şartlarda yatırım yapmayı kabul ederlerse, kamulaştırma yapılmadan bu taşınmazlar organize sanayi bölgesine tahsis edilebilir. Taahhütnameyi veren parsel sahiplerinin yatırımı gerçekleştirmesi için belirli bir süre verilir. Bu sürenin başlangıcı, yatırım için gerekli altyapının tamamlanmasıyla başlar. Süre içinde belirlenen şartları yerine getirmeyen parsel sahiplerinin taşınmazları, organize sanayi bölgesi tarafından kamulaştırılır.
Acele Kamulaştırma
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından sınırları kesinleştirilen organize sanayi bölgesi alanlarında, acele kamulaştırma kararı alınması halinde, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 27. maddesi uyarınca mahkeme tarafından belirlenen taşınmaz bedeli banka hesabına yatırıldıktan sonra, acele el koyma kararı verilir. Bu süreçte, yatırımların gecikmemesi amacıyla, imar planının kesinleşmesinden sonra organize sanayi bölgesi, altyapı inşaatlarına başlayabilir ve tahsisler yapabilir. Organize sanayi bölgesi, onaylı imar planına göre yatırımlar için gerekli ruhsat ve izinleri verebilir. Parselasyon planı ise, mülkiyetin organize sanayi bölgesi adına tescil edilmesinin ardından hazırlanır. Ardından, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın onayına sunulur.
Bu düzenlemeler, organize sanayi bölgelerinin gelişimini sağlamak, kamu yararını gözetmek ve yatırım süreçlerini hızlandırmak amacıyla kamulaştırma ve kamu arazilerinin edinim sürecini belirleyen temel esasları içermektedir. Hem kamulaştırma hem de arazi edinme süreçlerinde dikkat edilmesi gereken çeşitli prosedürler, hem yatırımcılar hem de ilgili kamu kurumları açısından hukuki ve idari yükümlülükler doğurmaktadır. Bu bağlamda, kamulaştırma sürecinin etkin bir şekilde yönetilmesi, gerekli altyapı yatırımlarının hızla yapılabilmesi için büyük önem taşımaktadır.
OSB’lerde kamulaştırma hakkında daha detaylı bilgi almak ve uzmanlık konularımız hakkında bilgi sahibi olmak için bizimle iletişime geçebilirsiniz. Ayrıca, OSB’ler ile ilgili binlerce içtihat, mevzuat, makale, yazı ve belgeye ulaşmak için Tacirsoft Hukuk Bilgi Sistemi’ne üye olabilirsiniz.