Pay Defterine İlişkin Adli ve İdari Para Cezaları
Pay defterine ilişkin cezalar, adli ve idari para cezalarından oluşmaktadır. Bu cezalar, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenmiştir. Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenen suçlar ve cezalar saklıdır.
I.Defteri Tutmama, Kayıt Yapmama ve Saklamamanın Cezası
1.Suçun Konusu: Suçun konusu, Defterin mevcut olmaması, hiç kayıt içermemesi ya da Kanuna uygun şekilde saklanmamasıdır. Özellikle anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler için olan bu düzenleme, Defterin hiç tutulmaması, tutulmuşsa bile hiçbir kayda yer verilmemesi veya saklanmaması gibi durumlar için geçerlidir. Bu ceza, 26/6/2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanun ile TTK’ya eklenmiştir.
2.Ceza Miktarı: Defterin hiç tutulmaması, tutulmuşsa bile hiçbir kayda yer verilmemesi veya saklanmaması hallerinde, sorumlularına 30.000 Türk Lirası ile 365.000 Türk Lirası arasında adlî para cezası uygulanır.
3.Hukuki Dayanak: Bu ceza, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 562. maddesinin altıncı fıkrasına dayanarak verilmekte olup, 6335 sayılı Kanun ile düzenlenmiştir.
Söz konusu düzenlemeler, ticari işletmelerin yasal yükümlülüklerini yerine getirmeleri ve defterlerin düzgün bir şekilde tutulması gerektiğini vurgular. Bu tür cezalar, işletmelerin yasal düzenlemelere uyumunu sağlamak ve kayıt düzeninin önemini vurgulamak amacıyla uygulanır.
II.Açılış Onayını Zamanında Yahut Hiç Yaptırmamanın Cezası
- Açılış Onayı: Fiziki Ortam: Defter için açılış onayı yaptırılması zorunludur.
- Açılış Onayı Süresi: Hesap dönemi takvim yılı olan anonim, sermayesi paylara bölünmüş komandit ve limited şirketler için Defterin açılış onayı bir önceki yılın en geç 31 Aralık tarihine kadar yaptırılmalıdır.
- Kuruluş Aşamasında Onay: Şirketin kuruluşunda, tescil ile eş zamanlı olarak yaptırılır. Anonim ve limited şirketlerin kuruluşunda, açılış onayı Ticaret Sicili Müdürlüklerince yapılır.
- Defterin Kullanım Süresi: Eğer Defterde yeterli yaprak varsa ve defter dolmamışsa, izleyen faaliyet dönemlerinde de açılış onayı yaptırmaksızın kullanılabilir.
- Yeni Defter Kullanımı ve Açılış Onayı: Defterin hesap dönemi içinde dolması veya başka sebeplerle yıl içinde yeni defter kullanılacaksa, yeni defter kullanmadan önce açılış onayı yaptırılmalıdır. Yeni defterin açılış onayı, eski defterle veya zayi belgesiyle birlikte notere ibraz edilerek yapılır. Noter, eski deftere veya zayi belgesine yeni defterin açılış onayını tarih ve sayı ile şerh eder. Eski deftere veya zayi belgesine şerh düştükten sonra noter tekrar açılış onayı yapamaz.
- Kapanış Onayı: Kapanış onayı, sadece fiziki ortamda tutulan yevmiye defteri ve yönetim kurulu karar defteri için zorunlu tutulur. Pay Defteri için kapanış onayı gerekmemektedir.
- Açılış Onayını Yaptırmamanın veya Geç Yaptırmanın Cezası:
a.Kabahatin Konusu: Defterin açılış onayının hiç ya da zamanında yaptırılmaması kabahat oluşturur.
b.Ceza Miktarı : Defterin açılış onayının hiç ya da zamanında yaptırılmaması halinde, Şirkete, 4.000 TL idarî para cezası verilir. Bu rakam, 2012 yılı için belirlenmiştir. Anılan cezanın 2024 yılı için güncel tutarı 49.274 Türk Lirasıdır.
c.Hukuki Dayanak: Bu ceza, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 562. maddesinin 1/c bendine dayanarak verilmekte olup, 6335 sayılı Kanun ile düzenlenmiştir.
Bu düzenlemeler, şirketlerin Defter tutma yükümlülüklerini ve bu yükümlülüklere uyulmaması durumunda karşılaşacakları cezalara dair detayları içerir. Yasal hükümlere uyulmaması, şirketler için önemli sonuçlar doğurabilir. Şirketlerin bu tür yükümlülüklere dikkat etmesi gerekir.
Pay defterine ilişkin cezalar hakkında detaylı bilgi almak ve binlerce içtihat, mevzuat, makale, yazı ve belgeye ulaşmak için bizimle iletişime geçebilir ve Tacirsoft’a üye olabilirsiniz. Bu arada, Kurucumuz Dr. Soner Altaş’ın “Pay Defteri” adlı kitabı ve ticari defteri, bu alandaki tek eser olarak Türkiye’de önemli bir kaynak sunmaktadır. Bu bilgiyi de dikkatinize sunarız.